Vanaf 3 oktober 2026 is bij ANNO Stadsmuseum Zwolle de nieuwe tentoonstelling De Stad Ontrafeld te bezoeken. De tentoonstelling gaat over de vraag wat Zwolle bij elkaar houdt. Bezoekers ontdekken hoe water, verbinding, wonen en samenleven de stad door de eeuwen heen hebben gevormd en welke rol zij daar zelf in kunnen spelen.

Zwolle verandert voortdurend. De stad groeit, nieuwe wijken ontstaan en de manier waarop mensen wonen en samenleven verandert mee. Toch zijn er thema’s die steeds terugkeren. De omgang met water. De behoefte aan verbinding. De zoektocht naar een thuis. En de inzet van mensen voor elkaar.

In De Stad Ontrafeld komen historische gebeurtenissen, voorwerpen en actuele verhalen samen. Bezoekers ontdekken bijvoorbeeld hoe Zwollenaren door de eeuwen heen met overstromingen en hoogwater omgingen. Ze volgen de ontwikkeling van bruggen en andere verbindingen in en rond de stad. Ook zien ze hoe mensen vroeger en nu een thuis vinden, elkaar helpen en nieuwe woonvormen ontwikkelen.

De tentoonstelling laat zien dat Zwolle niet alleen wordt gemaakt door bestuurders, bouwplannen of grote gebeurtenissen. Een stad ontstaat ook door de keuzes en initiatieven van haar inwoners. Door mensen die een brug bouwen, een buurt starten, vrijwilligerswerk doen, ruimte maken voor een ander of zich inzetten voor de toekomst.

Samenwerking met De Makkers
In elke kamer van het Drostenhuis maak je kennis met Zwollenaren van vroeger en nu. Door de inwoners van Zwolle leer je de stad nog beter kennen. ANNO werkt voor deze tentoonstelling onder andere samen met Theatergroep de Makkers, die de verhalen van Zwollenaren in de afgelopen jaren hebben opgehaald en op een bijzondere manier hebben vastgelegd.

Ze laten Zwollenaren elkaar ontmoeten en zorgen voor nieuwe verbindingen met elkaar en in de stad.

De verhalen van De Makkers voegen intieme, persoonlijke verhalen uit het recente Zwolle toe aan de tentoonstelling. Verhalen die dichtbij komen en je een inkijkje geven in het leven, de gebeurtenissen en keuzes van Zwollenaren.

Kinderroute: Stadmakerspasoort
Opnieuw is er een kinderroute die het grote verhaal van de stad verbindt met de eigen leefwereld van kinderen. Een stad bestaat niet alleen uit gebouwen en wegen, maar vooral uit verbindingen tussen mensen, plekken en verhalen. En iedereen speelt daar een rol in. Kinderen gaan met hun ouders/verzorgers langs een tiental opdrachten met hun Stadmakerspaspoort. Zo ontdekken ze of ze graag dingen bedenken en maken, nieuwsgierig zijn en alles willen weten, of juist graag mensen en ideeën bij elkaar brengen.

Uiteindelijk zijn het de mensen, de Zwollenaren, die de stad maken tot wat het  is. Het Zwolle van de toekomst maken we met elkaar.

Erfgoedlab: pelgrimsroutes ontrafeld
Ook het Erfgoedlab staat in het teken van ‘De Stad Ontrafeld’ en laat zien dat Zwolle al eeuwen lang een stad is van wegen en verbindingen. Zo worden er in de Zwolse bodem regelmatig kleine metalen speldjes gevonden met bijzondere afbeeldingen. Het gaat om pelgrimsinsignes die in de late middeleeuwen werden verzameld tijdens bedevaartstochten. De insignes, maar ook historische bronnen, laten zien dat mensen in de middeleeuwen van en naar Zwolle reisden en dat de stad na de pestepidemie van 1398 een bedevaartsoord werd. In Het Erfgoedlab ontrafelen de Stadsarcheologen de verhalen achter de oude middeleeuwse pelgrimsroutes en laten zien dat oude routes nog steeds zorgen voor bijzondere wandelervaringen en ontmoetingen tussen mensen.

De Verdieping: Lichthuis X ANNO ‘Zwolle achter de coulissen’.
Naast de tentoonstelling in het Drostenhuis, staat ook de glazen nieuwbouw in het teken van ‘De Stad Ontrafeld’. Dit najaar slaan kunstenaarscollectief het Lichthuis en ANNO de handen ineen en creëren op de eerste verdieping van het museum een levend diorama; Zwolle achter de coulissen. In het diorama spelen de alledaagse verhalen van Zwollenaren een belangrijke rol. Vanaf 3 oktober kunnen de bezoekers de makers van het lichthuis aan het werk zien in het atelier bij ANNO waar zij werken aan de verbeelding van de verhalen van de stad. Hier kun je ook alle verzamelde verhalen teruglezen in het verhalenloket of je eigen verhaal achterlaten.

In de studiezaal duikt Collectie Overijssel in het stadsarchief om de hedendaagse verhalen van de Zwollenaren te verbinden aan de verhalen uit het verleden.