Het Ambt aan de Ketting

Expositie – Het Ambt aan de Ketting

Op 14 april verscheen er een artikel in de Volkskrant met de kop ‘Hoe mijn opa de ambtsketting van Zwolle verloor en nooit meer terugkreeg’. Het verhaal is geschreven door journalist Sander van Walsum, de kleinzoon van de voormalig burgemeester van Zwolle Arnoldus. Hij schetst in zijn verhaal de wijze waarop zijn opa de eerste Nederlandse burgemeester in oorlogstijd was die door de bezetter werd ontslagen. In mei stelde de fractie van D66 naar aanleiding van het artikel enkele vragen aan het Zwolse College. De fractie riep daarbij het college op om in samenwerking met ANNO een kleine expositie te organiseren over de Zwolse Burgemeesters in oorlogstijd in het kader van 75 jaar vrijheid. De expositie herinnert Zwollenaren eraan dat vrijheid niet altijd vanzelfsprekend was in Nederland en de rol die de Zwolse burgemeesters hierin hebben gespeeld in oorlogstijd. De Gemeente Zwolle en ANNO hebben aan de oproep gehoor gegeven door een kleine expositie te presenteren over de Zwolse burgemeesters in oorlogstijd.

 

Op voordracht van Thorbecke werd de ambtsketen voor burgemeesters in 1853 in Nederland geïntroduceerd. Zij dragen deze ketting als herkenningsteken voor hun ambt en voor het daarbij behorende gezag. De ambtsketen geeft hun daarmee een teken van waardigheid.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwamen burgemeesters voor ethische dilemma’s te staan, waardoor ook hun waardigheid onder druk stond. Het ambt – en het daarbij behorende gezag – werd door de Duitse bezetter ‘aan de ketting gelegd’. Daarmee krijgt de ketting ineens een hele andere betekenis. Wat doe je als burgemeester, wanneer jouw land door een buitenlandse agressor wordt bezet? Dan is het niet meer ‘gewoon’ Business as usual, toch? Leg je het bijltje erbij neer? Of blijf je laveren tussen burger en bezetter, omdat het alternatief – een NSB’er op jouw functie – nog vele malen erger is?

Welk belang weegt het zwaarst? Hoe groot is de vuist die je kunt maken als je het niet eens bent met de besluiten van de bezetter? Hoe zwaar is dan het belang van je eigen burgers? Het waren dilemma’s waar burgemeesters en wethouders in de oorlogsjaren vrijwel dagelijks mee te maken kregen. Een stressvol bestaan. Soms ben je, je leven niet zeker. Hoe ging dat in Zwolle? De expositie “Het Ambt aan de Ketting” vertelt het verhaal over de Zwolse Burgemeesters in oorlogstijd. Met als centrale vraag: wat zou jij doen als jij in de schoenen van de Zwolse burgervader(s) stond?

Locatie: de Schepenzaal in het stadhuis van Zwolle
Openingstijden: Maandag, woensdag en vrijdag 08.00 – 16.30 uur
Dinsdag en donderdag 08.00 – 19.00 uur